به گزارش خبرگزاری فارس، جوامع اسلامی در جهت نهادینه کردن بنیانهای اسلامی نیازمند الگوی بومی و متناسب با اقتضائات فرهنگی خود هستند. برای تحقق این امر مهم طرح الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت از سوی مقام معظم رهبری اعلام شد و طبق فرمایش ایشان طراحی الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، در واقع ارائه محصول انقلاب اسلامی ایران و طراحی تمدن جدید و پیشرفته در همه عرصه ها بر مبنای تفکر و اندیشه اسلام است. بعد از گذشت سی و چند سال از آغاز انقلاب اسلامی مقرر شد تا برای زندگی آینده، الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت تهیه و تدوین شود. این طرح، دعوت به آغاز راه جدیدی است. مقام معظم رهبری در دیدار اخیر خود با اساتید و دانشگاهیان درباره اهمیت تولید دانش برای دستیابی به الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت تأکید کردند و فرمودند: «این الگو باید با تلاش دانشگاهیان تدوین، و راه برای الگو دادن غربی ها به کشور بسته شود.»

 با توجه به توصیه مقام معظم رهبری کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی اقدام به تاسیس کمیسیونی با عنوان الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت کرد. عطاء‌الله رفیعی‌آتانی رئیس دبیرخانه دائمی و دبیر علمی کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی درباره راه‌اندازی کمیسیون تخصصی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در لبیک به سخنان رهبر انقلاب در دیدار با اساتید دانشگاهها در مورد ضرورت نظریه‌پردازی و تولید دانش برای دستیابی به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت در کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی به پایگاه علوم انسانی طلیعه گفت: همان طور که جامعه علمی کشور مطلع هستند، مجموعه علمی که شامل حدود ۴۰ مرکز دانشگاهی و حوزوی است کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی را در سه دوره تاکنون برگزار کرده اند و دوره بعدی آن را در آبان ماه سال جاری برگزار می کنند، قبلا دو همایش ملی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را برگزار کرده اند.

مقام معظم رهبری در دیدار ماه رمضانی خود با استادان دانشگاه، از آنها خواستند به عنوان مهم ترین سند فرادست همه اسناد جمهوری اسلامی ایران، به تلاش علمی در قلمرو تبیین موضوع الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بپردازند

وی افزود: نتیجه این تلاش منجر به ایجاد گفتمان سازی شد و موضوع برای جامعه علمی و سیاسی مداران و دستگاه های اجرایی مطرح شد. چنانکه متعاقب آن، دو نشست اندیشه راهبردی در محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی هم به این موضوع اختصاص پیدا کرد. محصول کار ما هم علاوه بر گفتمان سازی و تضارب آرا و شناسایی نیروهای علمی مرتبط با این موضوع، بیش از ۱۰ جلد کتاب و مجموعه ای از مقالات منتشر شده است.

رفیعی آتانی اضافه کرد: پس از اینکه مرکز الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت تشکیل شد، این موضوع به آنجا محول شد هر چند ما و همه کسانی که می خواستند درباره این موضوع کار علمی کنند، نمی توانستیم این حرکت را متوقف کنیم. مجموعه علمی مذکور موضوع علوم انسانی اسلامی را در چارچوب برگزاری کنگره های بین المللی وجهه همت خود ساخت و البته مشخص است به لحاظ نظری باید مهمترین خروجی علوم انسانی با رویکرد اسلامی، موضوع الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت باشد.

این استاد دانشگاه بیان کرد: مقام معظم رهبری در دیدار ماه رمضانی خود با استادان دانشگاه ها، از آنها خواستند به عنوان مهم ترین سند فرادست همه اسناد جمهوری اسلامی ایران به تلاش علمی در قلمرو تبیین موضوع الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت بپردازند. در واقع مسأله ایشان این است که موضوعات کشور ما حل نشده و این به دلیل عدم انجام کارهای علمی است. موضوع پیشرفت و اقتصادی در کشور ما با توجه به اینکه بعضی از اراده ها برای پیگیری تحقق آنها وجود دارد اما با این حال رفع نمی شود، این موضوع به دلیل وجود گره علمی است زیرا ابعاد موضوع روشن نیست. به همین علت مقام معظم رهبری از اساتید خواستند پیرامون این موضوع تولید علم و نظریه پردازی کنند.

رفیعی آتانی اظهار کرد: دعوت مقام معظم رهبری یک دعوت عام بود و ما هم به دلیل ارتباط گسترده ای که با بیش از دو هزار نفر از اساتید دانشگاه ها و پژوهشگران توسط دبیرخانه کنگره علوم انسانی اسلامی  داریم، این وظیفه را بر خود دیدیم تا از این ظرفیت استفاده کنیم. به همین دلیل کمیسیون تخصصی ویژه ای را با عنوان الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت در این کنگره ایجاد کردیم.

وی یادآور شد: دو جلد «کتاب نظریه» به این کمیسون اختصاص پیدا می کند و برای جذب مقالات علمی پژوهشی هم هیچ محدودیتی نداریم. بنابراین می خواهیم در بالاترین سطح علمی به این موضوع بپردازیم و به همین دلیل اعلام فراخوان دادیم.

 

محورهای کمیسیون الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت

وی با اشاره به محورهای کمیسیون الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، اظهار کرد: محورهای این کمیسیون بر مبانی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، راهبردهای پیشرفت کشور در چارچوب الگو، شاخص های اندازه گیری پیشرفت بر اساس الگو، طراحی الگو های اقتصادی، فرهنگی و سایر زیر سیستم های زندگی خواهد بود.  

رفیعی آتانی درباره یاری بدنه دانشگاهی کشور در تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت: از دوران مشروطه تاکنون مهم ترین مساله جامعه ما پیشرفت کشور بوده است و همه مسائل قابل ارجاع به این موضوع هستند. با همه تفاوتهای فکری و فرهنگی و حتی عقیدتی و سیاسی که بین فعالان اجتماعی و سیاسی که در کشور ما وجود داشته است، اما هدف همگرا کننده همه تلاش ها، آرمان تحقق پیشرفت کشور بوده است و هیچ فرد یا گروهی درباره این موضوع اختلافی ندارند هرچند که در تبیین و عناصر و اجزا و نظریه آن اختلاف وجود داشته باشد. حتی طبقات ضعیف کشور هم محرومیت زدایی را در ذیل پیشرفت کشور قلمداد می کنند.

وی یادآور شد: خواسته افراد جامعه رسیدن به جایگاه بهتر در حوزه های سیاسی، اقتصادی، صنعتی، علمی، فرهنگی و تربیتی است و این خواسته عمومی جامعه است. البته ابعاد و ماهیت آن باید توضیح داده شود و تفاوت آن با الگوهای رقیب مشخص گردد. همچنین باید در این رابطه فرهنگ سازی و گفتمان سازی انجام داد تا عموم مردم همراه شوند. فازهای بعدی که شامل سیاسی گذاری و برنامه ریزی و مدیریتی است نیز باید پیگیری شود.

رفیعی آتانی بیان کرد: کشور با توجه به اینکه دارای مسیر بلند مدتی است اما حرکت زیگزاگی در آن دیده می شود. وقتی دیدگاه های مختلف سیاسی و اجتماعی مقدرات کشور را به عهده می گیرند، اولویت های کشور جا به جا می شوند. اما اگر این الگو دارای چارچوب محکمی باشد این اتفاق رخ نمی دهد. اکنون کار اصلی به عهده نهادهای مختلف علمی کشور است زیرا تولید علم به طور انحصاری بر عهده آنان است. این گروه در گفتمان سازی می توانند سهیم باشند و در مرحله برنامه ریزی به مدیریت کشور و دستگاه های اجرایی کشور یاری کنند. خروجی دانشگاه ها هم به لحاظ علمی و نیروی انسانی می توانند به موضوع الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت یاری کننده باشند.  

دبیر علمی کنگره بین‌المللی علوم انسانی اسلامی با اشاره به مانع اصلی در تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت گفت: مانع ها متعددی وجود دارد و یکی از آنها بخش های مدیریتی هستند. دستگاه های مسئول در این زمینه در کشور باید تدابیر بهتری اتخاذ کنند اما بخش دیگر مربوط به جامعه علمی است که اساسا بین خروجی های دانشگاه و نیازهای زندگی رابطه متقابل وجود ندارد و البته این موضوع در همه زمینه های علمی وضعیت به همین گونه است. دانش و دانشمندانی که در دانشگاه ها تولید و تربیت می شوند ارتباط اساسی با نیازهای کشور ندارند.

رفیعی آتانی درباره این تلقی که الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با توسعه غربی یکسان انگاشته می شود، گفت: اگر چنین بود که ما الان به این موضوع نمی پرداختیم ضمن اینکه این حرف به معنای آن نیست که ما از تجربیات آنها استفاده نکنیم. ما باید با توجه به مبانی و اقتضائات خودمان و با استفاده از تجربیات دیگر کشورها، طرح و الگویی برای اداره کشور در آینده ایجاد کنیم. این راه عقلایی و صحیح و پسندیده است.

 

تفاوت های الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با توسعه غربی

وی با اشاره به تفاوتهای الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت با توسعه غربی افزود: بین دو دیدگاه از منظر مبانی نظیر نگرش به انسان، فلسفه زندگی، هدف ها و ماهیت زندگی و پیشرفت و انحطاط تفاوت های مختلفی با یکدیگر دارند. زیرا تفسیر ما از این امور با تفسیر رویکرد غربی فرق می کند. برای نمونه در رویکرد غربی نظام لیدر و مدار، نظام اقتصادی است و هر چیزی را برای اقتصادی باید فدا کرد، ولی در رویکرد ما چنین چیزی وجود ندارد. ضمن اینکه ما ملتی هستیم دارای خصوصیات تاریخی و فرهنگی و اجتماعی و جغرافیایی که باید با این اقتضائات فکر کنیم. بنابراین توجه به اقتضای اسلامی و ایرانی با استفاده از تجربه دیگران تبدیل به مدلی برای زندگی ما می شود.

رفیعی آتانی درباره افق و آینده الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت با توجه به مسیر فعلی گفت: آینده به خود ما بستگی دارد و باید آن را بسازیم. اگر اراده جدی و انگیزه جدی برای تحقق آن وجود داشته باشد طبیعتا موفق می شویم و در غیر این صورت موفق نخواهیم بود. برای نمونه در زمینه انرژی هسته ای، سلول های بنیادی و صنایع نظامی و … که کشور دارای موفقیتهای برجسته ای است بدان خاطر است که افراد زیادی برای آن تلاشهای زیادی انجام دادند. بنابراین اگر جامعه علمی تصمیم بگیرد برای پیشرفت کشور فکر منسجم و اصولی کند، نتیجه خواهد گرفت.

وی در پایان سخنانش گفت: البته کار در حوزه های علوم اجتماعی و علوم انسانی از دیگر حوزه ها سخت‌تر است، زیرا زندگی انسانها با روابط پدیده های فیزیکی فرق دارد، اما آنچه که سرمایه کار در این حوزه است اراده مقام معظم رهبری است. ایشان به دنبال این هستند که جامعه علمی کشور برای پیشرفت کشور تفکر کنند. ما در مجامع علمی سرمایه های خوبی داریم که جهت دهی نمی شوند و شاید این ایده بتواند جامعه علمی را جهت دهی کند و انگیزه در آنها ایجاد کند تا در تولید علم نظیر پایان نامه ها هدف‌دارتر حرکت کنند.

انتهای پیام/



منبع:خبرگزاری فارس